Een notaris speelt een belangrijke rol bij veel grote beslissingen in je leven. Of je nu een huis koopt, trouwt of een erfenis regelt, in al die gevallen kom je vroeg of laat bij een notariskantoor terecht. Toch weten veel mensen niet precies wat zo iemand doet en waarom je er soms verplicht naartoe moet. In deze blog lees je alles over de taken van de notaris, wanneer je er een nodig hebt en wat het je kost.
De taken van een notaris op een rij
Een notaris is een officiële juridische ambtenaar die door de overheid is aangesteld. Dat betekent dat de documenten die een notaris opmaakt, een bijzondere rechtskracht hebben. Ze zijn officieel en worden door de wet erkend. De meest bekende taak is het opstellen van akten, zoals een koopakte voor een woning of een testament. Naast het opstellen van die documenten geeft de notaris ook uitleg over de juridische gevolgen. Hij of zij informeert beide partijen eerlijk, zonder de kant van één persoon te kiezen. Dat maakt de notariële akte betrouwbaar voor iedereen die erbij betrokken is.
Wanneer is een bezoek aan de notaris verplicht
Niet voor elke juridische stap ben je verplicht naar een notariskantoor te gaan, maar bij een aantal zaken is het wel wettelijk vereist. De aankoop van een woning of een stuk grond moet altijd via een notariële akte verlopen. Zonder die akte is de overdracht van eigendom niet geldig. Hetzelfde geldt voor het opstellen van een huwelijkscontract. Wie in gemeenschap van goederen trouwt of afwijkende afspraken wil maken over bezittingen, moet dat laten vastleggen door een officieel aangestelde jurist. Ook bij een erfenis of schenking is een bezoek aan het notariaat soms verplicht, zeker als het gaat om onroerend goed of grotere geldbedragen. Een testament is niet verplicht via de notaris, maar een notarieel testament heeft wel meer rechtskracht dan een handgeschreven versie.
Wat kost een bezoek aan het notariaat
De tarieven van een notaris zijn in België gedeeltelijk wettelijk vastgelegd. Voor de aankoop van een woning betaal je een vast percentage van de aankoopprijs als ereloon. Daarbovenop komen registratierechten en andere kosten die de overheid bepaalt. Voor andere diensten, zoals het opstellen van een testament of een samenlevingscontract, gelden vaste tarieven die door de overheid zijn bepaald. Het is dus niet zo dat elk kantoor zelf zijn prijs mag kiezen voor al zijn diensten. Je kunt op de officiële website van het notariaat in België een overzicht vinden van de geldende tarieven. Zo kom je niet voor verrassingen te staan. Het is ook mogelijk om van tevoren een afspraak te maken voor een informatiegesprek, zodat je weet wat je kunt verwachten.
Hoe kies je het juiste notariskantoor
In België kun je in principe zelf kiezen naar welk notariskantoor je gaat. Je bent niet gebonden aan een kantoor in je eigen gemeente. Sommige mensen kiezen voor een kantoor bij hen in de buurt, anderen zoeken iemand die gespecialiseerd is in een bepaald domein, zoals familierecht of vastgoed. Via de officiële website notaris.be kun je eenvoudig een kantoor bij jou in de buurt zoeken. Zo vind je ook kantoren zoals dat van Jan Myncke aan de Oudenaardsesteenweg in Gent, die te bereiken zijn via de contactgegevens op die website. Het is slim om vooraf na te denken over wat je precies nodig hebt, zodat je gericht een afspraak kunt maken. Een goed gesprek met de jurist geeft je duidelijkheid en zekerheid voordat je een grote stap zet.
Veelgestelde vragen
Moet je altijd naar dezelfde notaris als je partner of de andere partij?
Nee, dat is niet verplicht. Bij de aankoop van een woning mogen zowel de koper als de verkoper elk hun eigen notariskantoor kiezen. Beide notarissen werken dan samen om de akte op te stellen. De kosten worden daardoor niet hoger voor de koper.
Wat is het verschil tussen een notarieel testament en een eigenhandig testament?
Een eigenhandig testament schrijf je volledig met de hand, zonder tussenkomst van een officiële instantie. Een notarieel testament stel je op samen met de notaris, die het registreert en bewaart. Het voordeel van een notarieel testament is dat het moeilijker verloren kan gaan en juridisch sterker staat.
Kan een notaris ook helpen bij een echtscheiding?
Ja, bij een echtscheiding met onderlinge toestemming speelt de notaris een belangrijke rol. De afspraken over de verdeling van bezittingen, zoals een gezamenlijke woning, worden vastgelegd in een notariële akte. Zo zijn beide partijen zeker dat de afspraken juridisch geldig zijn.
Hoe lang duurt het voordat een akte klaar is?
De doorlooptijd verschilt per situatie. Bij de aankoop van een woning duurt het gemiddeld twee tot vier maanden tussen de ondertekening van de verkoopovereenkomst en de uiteindelijke notariële akte. Voor een testament of samenlevingscontract kan dat sneller gaan, soms al binnen enkele weken na het eerste gesprek.
